Mevsimine göre beslenmek neden bu kadar önemli? Hangi mevsimde hangi sebze ve meyve tüketilmeli, sağlık ve çevreye etkileriyle keşfedin.
Atalarımızın tüm yiyecekleri organik, yerel, mevsimine uygun ve tazeydi. Biz ise istediğimiz an, her sebze ve meyvenin elimizin altında olmasını modern yaşamın nimeti sanıyoruz. Kış ortasında çilek yemeyi doğal karşılıyoruz. Dört mevsim tezgahta olan domatesin gerçek mevsimini nerdeyse unutuyoruz. Sosyal medyanın en popüler meyvesi avokadonun bütün yıl boyunca yetiştiğini zannediyoruz.
Oysa ki, mevsimsel değişikliklerin neden olduğu bedensel ve zihinsel etkilerle başa çıkabilmek için yaşam tarzı ve diyetimizde değişiklikler yapıp uyum sağlamak zorundayız.
Mevsimsel Beslenme Nedir?
Her meyve ve sebzenin yetiştiği mevsimde besin değeri en yüksektir. Yiyecekler tazeyken vücudu canlı ve sağlıklı tutar.
En olgun zamanından toplanıp birkaç gün içinde satın alıdığında maksimum besleyiciliğe sahip olur. Örneğin, ıspanak sadece 8 günlük depolamadan sonra folat içeriğinin yüzde 47’sini, üç gün içinde de C vitamini değerinin yüzde 80’ini kaybeder.
Ayrıca, yiyecekler mevsim dışında yetiştirildiklerinde, doğal büyüme ve olgunlaşma ritimlerini takip edemezler. Bazı meyve ve sebzelerin yıl boyunca temin edilebilmesi için, olgunlaştırma ajanları olarak bilinen hasat öncesi ve sonrası işlemler uygulanır. Bunlara kimyasallar, gazlar ve ısı süreçleri dahildir.
Mevsimine Göre Beslenmek Neden Bu Kadar Önemli?
Meyveler ve sebzeler, vücutta ısı üretmelerine, nemlendirici ya da serinletici etkiye sahip olmalarına göre kategorilere ayrılır.
Çoğu yaz meyve ve sebzeleri vücudu soğutur ayrıca nemlenmesini ve serinlemesini sağlar. Yaz sebze ve meyvelerinin çoğu su içeriğine sahiptir. Sıcak iklim etkilerine karşı mücadele etmek için antioksidan zengini karpuz, salatalık ve yeşil yapraklı sebzeler, yazın diyete eklenmesi gerekir.
Aynı şekilde, kırmızı biber, zencefil, sarımsak gibi besinler ve baharatlar vücutta ısı üreten özelliklere sahiptir. Bu nedenle kışın tüketmek daha doğrudur.
Çevre için iyidir
Mevsimde ve yerel ürünlere bağlı kalmak sadece sağlığınız için değil çevre için de doğru seçimdir.
Kışın marketten satın aldığınız kabak eğer sera değilse raflarda yer almadan önce ne kadar yol kat ettiğini hiç düşündünüz mü?
Uzun mesafeli yolculuk yiyeceklerimizin sadece besin değeri ve maliyetlerini etkilemez. Aynı zamanda yakıt emisyonları da dahil olmak üzere negatif çevresel etkilerini göz ardı etmemek gerekir.
İlkbaharda Hangi Sebze ve Meyveler Tüketilmeli?
İlkbahar, vücudun kışın yavaşlayan metabolizmasını yeniden canlandırma dönemi. Lif, klorofil ve hafif protein içeren sebzeler bu mevsimde öne çıkar.
- Enginar
- Bakla
- Kuşkonmaz
- Fasulye
- Sarımsak
- Kale
- Semizotu
- Mantarlar
- Bezelye
- Turp
Yaz Aylarında Vücudu Serinleten Besinler
Yaz ayları, vücudun serinlemeye ve su dengesini korumaya ihtiyaç duyduğu bir dönem. Su oranı yüksek, hafif ve ferahlatıcı sebze ve meyveler öne çıkar. Antioksidan açısından zengin besinler, sıcak havanın bedende yarattığı yorgunluğu dengelemeye yardımcı olur.
- Kayısı
- Avokado
- Salatalık
- Patlıcan
- Şeftali
- Kiraz
- Erik
- Domates
- Karpuz
- Kabak
Sonbaharda Bağışıklığı Destekleyen Mevsim Besinleri
Sonbahar, yazın hafifliğinden kışın ağırlığına geçiş süreci. Bağışıklık sistemini güçlendiren, mineral ve lif açısından zengin besinler bu dönemde önem kazanır. Vücudu kışa hazırlayan kök sebzeler ve dengeli karbonhidratlar öne çıkar.
- Elmalar
- Pancar
- Dolmalık biber
- Brokoli
- Havuçlar
- Marul
Kışın Vücudu Isıtan ve Güçlendiren Besinler
Kış, vücudun ısıyı korumaya ve enerji depolamaya ihtiyaç duyduğu mevsim. Isı veren, besleyici ve bağışıklığı destekleyen sebzeler bu dönemde ön planda. Vitamin ve mineral açısından güçlü besinler, soğuk havanın bedensel etkilerini dengelemeye yardımcı olur.
- Brüksel lahanası
- Lahana
- Pırasa
- Yer elması
- Kereviz
- Portakal
- Limon
- Ispanak
- Brokoli
- Karnabahar
- Şalgam
- Kış kabağı
Kapak Görseli: iStock
