Beynimiz, neye odaklanırsak onu güçlendirecek şekilde çalışır. Son yıllarda yapılan nörobilim ve pozitif psikoloji araştırmaları, şükür duygusunun beynin stres tepkisini azalttığını ve mutlulukla ilişkili hormonların salgılanmasını desteklediğini ortaya koyuyor. Şükretmek artık yalnızca duygusal ya da spiritüel bir yaklaşım değil; bilimsel olarak da etkisi kanıtlanmış bir zihinsel pratik.
“Şükretmek” kelime anlamı olarak mutlu bir olaydan, yapılan bir iyilikten dolayı hoşnutluğu bildirme şeklinde tanımlanır. Iyiliği kabul etmektir. Öyle güçlü bir eylemdir ki, bu kelimeyi duymak bile iyi hissettirir.
Şükür; çağımızın en büyük duygusal erozyonları arasında yer alan depresyon, kaygı ve anksiyete bozukluklarına karşı güçlü bir zihinsel destek sunar. Çünkü “geçmiş mutluluk” ile “gelecek umut” arasında önemli bir köprü görevi görür.
Sadece spiritüel ya da duygusal konularla ilgilenenler değil; birçok bilim insanı ve psikolog da mutluluğun anahtarlarından birinin şükür olduğunu söylüyor. Pozitif psikoloji alanında yapılan araştırmalar, şükran duygusunun mutluluk potansiyeli üzerinde oldukça güçlü bir etkisi olduğunu ortaya koyuyor.
Bilimsel Araştırmalar Şükretmenin Beyin Üzerindeki Etkileri Hakkında Ne Diyor?
Pozitif psikolojinin öncü isimleri arasında yer alan California Universitesi’nden Prof. Dr. Robert A. Emmons ile Miami Universitesi’nden Prof. Dr. Michael E. McCullough, minnettarlık ve şükran duygusu üzerine yürüttükleri uzun soluklu araştırmalarla bu alanın bilimsel temellerini atan isimler arasında gösteriliyor.
Bir çalışmada katılımcılardan belirli konulara odaklanarak birkaç cümle yazmaları istendi. Bir grup minnettar oldukları konuları, diğer grup rahatsız oldukları konuları, üçüncü grup ise hem olumlu hem olumsuz yaşam deneyimlerini yazdı.
On hafta süren bu çalışmanın sonunda, şükran duydukları konuları yazan grubun daha iyimser olduğu ve yaşamları hakkında daha olumlu hissettikleri gözlemlendi. Daha da şaşırtıcı olan ise bu grubun kendilerine daha fazla zaman ayırmaları, daha düzenli egzersiz yapmaları ve diğer gruplara kıyasla daha az doktora gitme ihtiyacı duymalarıydı.
Benzer sonuçlar, Pensilvanya Universitesi’nden Dr. Martin E. P. Seligman ve ekibinin yaptığı çalışmalarda da ortaya kondu.
Şükretmenin Ruh Sağlığı Üzerindeki Bilimsel Etkileri
Araştırmalar, bilinçli olarak şükür duygusuna odaklanan bireylerin ortak bazı kazanımlar yaşadığını gösteriyor:
- Hayatları hakkında daha iyi hissetme
- Neşe ve mutluluk seviyelerinde artış
- Geleceğe daha umutlu bakabilme
- Daha düzenli egzersiz alışkanlığı
- Günlük hayatta daha enerjik hissetme
- Hedeflere ulaşma konusunda daha fazla ilerleme
- Uyku kalitesinde belirgin iyileşme
- Aile ve sosyal bağlarda güçlenme
- Başkalarına yardım etme isteğinde artış
- Daha az stres ve kaygı deneyimleme
Tüm bu etkiler, mutluluğun sürdürülebilir hale gelmesinde şükran duygusunun ne kadar önemli bir rol oynadığını gösteriyor.
Bizi sınırlayan korkular yerine mutluluğu seçmek istiyorsak, egonun biraz geri çekilmesi ve minnettarlık duygusunun daha fazla deneyimlenmesi gerekiyor.
Şükür Pratiği ve Şükretmek Hayata Nasıl Dahil Edilir?
Şükür, yalnızca söylenen bir kelime değil; zamanla zihnin dünyayla kurduğu ilişki biçimine dönüşen bir haldir.
Şükretmek İçin Şükran Günlüğü Tutun
Her gün minnettar olduğunuz üç şeyi yazmak, zihnin olumlu deneyimlere odaklanma kapasitesini güçlendirir. Günün herhangi bir saatinde, o gün yaşadığınız küçük ama değerli anları not alabilirsiniz. Odak noktanız stres yaratan olaylar yerine şükür duygusu olduğunda, bakış açınızın zamanla nasıl değiştiğine şaşırabilirsiniz.
Yürüyüşe Çıkın
Stresli veya endişeli hissettiğinizde açık havada kısa bir yürüyüş yapın. Bu sırada minnettar olduğunuz konuları düşünün. Hiçbir şey bulamazsanız bile temiz hava için ya da kendinize zaman ayırabildiğiniz için şükretmek bile ruh halinizi hızla dönüştürebilir.
Meditasyon Yapın
Şükür duygusunu sürdürülebilir kılmanın en etkili yollarından biri farkındalık meditasyonudur. Yargılamadan, sadece anda kalarak ve nefesinize odaklanarak minnettar olduğunuz bir konuyu düşünün. Daha önce meditasyon yapmadıysanız, günde sadece 10 dakika ile başlayabilirsiniz.
Teşekkür Edin
Hayatınızda olumlu etkisi olan beş kişiyi düşünün. İçlerinden birine teşekkür mektubu yazın ya da duygularınızı sözlü olarak ifade edin. Yazılı teşekkür, çoğu zaman etkiyi daha da artırır. Zamanınız yoksa bile zihninizden teşekkür etmek bile fark yaratır.
Şikayet Orucu: Düşünce Kalıplarını Dönüştürmenin Basit Bir Yolu
Bu yaklaşım, pratikte de karşılık buluyor. Şikayet orucu gibi uygulamaları 21 gün boyunca deneyimleyen kişilerde, düşünce kalıplarını fark etme ve dönüştürme becerisinin güçlendiği gözlemleniyor.
Şikayet, farkında olmadan en çok beslediğimiz alışkanlıklardan biridir. Oysa şikayet sorunu büyütür, çözümü değil.
21 gün boyunca hiçbir şeyden şikayet etmemeye karar verin. Eğer şikayet ederseniz, süreci baştan başlatın. Bu egzersiz, düşünce kalıplarınızı fark etmenize ve daha yapıcı bir bakış açısı geliştirmenize yardımcı olur.
Bu sürecin sonunda, şikayet etmeye başlamadan önce kendinizi durdurabildiğinizi ve çözümlerin çok daha kolay geldiğini fark edeceksiniz.
